กระแสการย้ายถิ่นจากเมียนมาสู่ประเทศไทยเร่งตัวขึ้นอย่างมีนัยสำคัญช่วงต้นปีนี้ โดยองค์การระหว่างประเทศเพื่อการโยกย้ายถิ่นฐาน (IOM) ของสหประชาชาติเผยว่า มีชาวเมียนมาเกือบ 700,000 คนเดินทางเข้ามาในไทยในช่วงเดือนมกราคมถึงเมษายน สะท้อนแรงกดดันด้านความมั่นคง เศรษฐกิจ และสังคมที่ทวีความรุนแรงในประเทศซึ่งยังเผชิญความขัดแย้งภายในและวิกฤตด้านมนุษยธรรมอย่างยืดเยื้อ

รายงานของ IOM ระบุว่า ชาวเมียนมาจำนวน 687,000 คนเข้าสู่ไทยผ่านด่านชายแดนหลักในจังหวัดตาก ระนอง กาญจนบุรี และเชียงราย ภายในระยะเวลาเพียงสี่เดือน โดยปัจจัยผลักดันสำคัญมาจากกฎหมายเกณฑ์ทหารของทางการเมียนมา รวมถึงผลกระทบต่อเนื่องจากเหตุแผ่นดินไหวครั้งใหญ่ในภาคกลางของประเทศเมื่อปีก่อน ทำให้ประชาชนจำนวนมากพยายามหลีกเลี่ยงการถูกเกณฑ์และมองหาโอกาสทำกินในประเทศเพื่อนบ้าน

ข้อมูลเชิงลึกจากการสัมภาษณ์ผู้เดินทาง 3,504 คนโดย IOM ชี้ให้เห็นถึงความเปราะบางของกลุ่มคนที่เคลื่อนย้ายข้ามแดน โดย 41% ไม่มีเอกสารทางการ ขณะที่แรงจูงใจในการเดินทางมีทั้งด้านเศรษฐกิจและความปลอดภัย เช่น 29% เดินทางมาเพื่อการค้า 28% มาเยี่ยมหรือพบครอบครัวและเพื่อนฝูง 9% มุ่งหางานทำ และ 6% ระบุว่าหนีจากความขัดแย้ง นอกจากนี้ประมาณ 11% ถูกจัดเป็นผู้เดินทางระยะยาวเนื่องจากไม่แน่ใจระยะเวลาพำนักในไทย สะท้อนว่าบางส่วนอาจไม่ได้มองการอยู่ในไทยเป็นเพียงทางผ่านระยะสั้น

รายงานยังชี้ว่า ไทยไม่ได้เป็นจุดหมายปลายทางเดียวของการอพยพจากเมียนมา ผู้เดินทางบางส่วนมุ่งหน้าต่อไปยังมาเลเซียผ่านจังหวัดชายแดนภาคใต้ของไทย แต่ข้อมูลเกี่ยวกับเส้นทางนี้ยังมีจำกัด ทำให้การติดตามและประเมินขนาดของการเคลื่อนย้ายประชากรทำได้ยาก ท่ามกลางภาพรวมที่เมียนมากำลังเผชิญภาวะฉุกเฉินด้านมนุษยธรรมจากการสู้รบ การย้ายถิ่นขนาดใหญ่ และปัจจัยซ้ำซ้อนอย่างเศรษฐกิจถดถอยและภัยพิบัติทางธรรมชาติ ซึ่งองค์กรด้านมนุษยธรรมประเมินว่าจำเป็นต้องมีการตอบสนองแบบบูรณาการทั้งด้านการทูต ความช่วยเหลือฉุกเฉิน และการพัฒนาระยะยาว

Badan Meteorologi Klimatologi dan Geofisika (BMKG) Stasiun Meteorologi Yogyakarta mencatat kehadiran Siklon Tropis Bavi di Samudera Pasifik utara Papua yang kini ikut membentuk pola cuaca di sebagian Pulau Jawa, termasuk Daerah Istimewa Yogyakarta (DIY). Kepala Stasiun Meteorologi Yogyakarta Feriomex Hutagalung menjelaskan, sistem siklon tersebut membuat angin timuran tetap dominan di kawasan ini, sehingga memengaruhi kondisi atmosfer dalam beberapa hari ke depan.

Berdasarkan analisis terkini, BMKG menemukan profil kelembapan udara vertikal di wilayah DIY pada ketinggian sekitar 1,5 hingga 3 kilometer berada pada kisaran 40 hingga 90 persen. Konfigurasi kelembapan di lapisan 850 sampai 700 milibar itu dinilai kurang mendukung pembentukan awan konvektif secara signifikan. Alhasil, peluang terjadinya awan-awan penghasil hujan lebat relatif rendah dan wilayah ini lebih berpotensi mengalami cuaca cerah berawan di periode awal Juli.

Untuk prospek cuaca tiga harian pada 5–7 Juli, BMKG memprakirakan DIY akan didominasi kondisi cerah berawan. Meski di daratan cuaca relatif bersahabat, laut selatan Yogyakarta justru diproyeksikan mengalami gelombang bervariasi dari kategori sedang hingga tinggi. Pada 5 dan 6 Juli, tinggi gelombang diperkirakan berada pada rentang 1,25 hingga 2,5 meter, sementara pada 7 Juli berpotensi meningkat hingga sekitar 2,5 sampai 4 meter, yang sudah masuk kategori tinggi.

BMKG mengimbau masyarakat mewaspadai cuaca panas pada siang hari dengan menjaga kecukupan asupan cairan dan membatasi aktivitas luar ruangan yang tidak mendesak. Peringatan lebih tegas disampaikan kepada wisatawan di pantai selatan agar tidak berenang atau beraktivitas terlalu dekat dengan bibir pantai serta mematuhi arahan petugas setempat. Nelayan dan pelaku aktivitas kelautan juga diminta memperhatikan potensi gelombang tinggi dan angin kencang yang dapat memengaruhi keselamatan pelayaran dalam beberapa hari mendatang.